การประชุมวิชาการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้านการประเมินผลกระทบทางสุขภาพ ประจำปี พ.ศ. 2569 (HIA Forum 2026) “สร้างอนาคตสุขภาพที่ยั่งยืนในยุคการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ: การบูรณาการการประเมินผลกระทบทางสุขภาพ (HIA) สู่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ” ระหว่างวันที่ 27 - 28 สิงหาคม พ.ศ. 2569 ณ หอประชุมธำรง บัวศรี
มหาวิทยาลัยบูรพา จังหวัดชลบุรี
------------------------------------------------------
HIA Forum 2026 ปักหมุด “ปฏิญญาบางแสน” ขับเคลื่อน Climate-HIA สู่ท้องถิ่นไทย ผนึกจังหวัด–มหาวิทยาลัย–ภาคสาธารณสุข รับมือ Climate Crisis และการพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ
ชลบุรี, 28 สิงหาคม 2569
ปิดฉากการประชุมวิชาการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้านการประเมินผลกระทบทางสุขภาพ ประจำปี พ.ศ. 2569 หรือ HIA Forum 2026 ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 27–28 สิงหาคม 2569 ณ หอประชุมธำรง บัวศรี มหาวิทยาลัยบูรพา จังหวัดชลบุรี ภายใต้แนวคิด “Shaping Sustainable Health Futures in the Era of Climate Change: Integrating HIA into Eco-Industrial Towns” หรือ “สร้างอนาคตสุขภาพที่ยั่งยืนในยุคการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ: การบูรณาการการประเมินผลกระทบทางสุขภาพ (HIA) สู่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ”
การประชุมครั้งนี้นับเป็น HIA Forum ครั้งที่ 5 จัดโดยคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข เครือข่ายศูนย์วิชาการประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ และภาคีเครือข่ายจากทั่วประเทศ เพื่อยกระดับ HIA จากเครื่องมือประเมินผลกระทบไปสู่กลไกสนับสนุนการวางแผน การบริหารจัดการพื้นที่ การเฝ้าระวังผลกระทบด้านสุขภาพ และการกำหนดนโยบายสาธารณะที่คำนึงถึงสุขภาวะของประชาชน
พิธีเปิดได้รับเกียรติจาก นายพงศ์ธสิษฐ์ ปิจนันท์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดชลบุรี กล่าวต้อนรับในนามจังหวัด และ รองศาสตราจารย์ ดร.วัชรินทร์ กาสลัก อธิการบดีมหาวิทยาลัยบูรพา กล่าวต้อนรับในนามมหาวิทยาลัย ก่อนที่ นายแพทย์สุเทพ เพชรมาก เลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ นายแพทย์นเรศฤทธิ์ ขัดธะสีมา รองอธิบดีกรมอนามัย และรองศาสตราจารย์ ดร.โกวิท สุวรรณหงษ์ คณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา จะร่วมกล่าวเปิดและเปิดงานอย่างเป็นทางการ
ชลบุรีกับโจทย์ “การพัฒนาที่ต้องเดินไปพร้อมสุขภาพประชาชน”
• นายพงศ์ธสิษฐ์ ปิจนันท์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดชลบุรี สะท้อนว่า ชลบุรีเป็นพื้นที่ที่มีความหลากหลาย ทั้งภาคอุตสาหกรรม การลงทุน การท่องเที่ยว เมืองชายฝั่ง เกษตรกรรม และชุมชน ประกอบกับการเป็นพื้นที่ยุทธศาสตร์สำคัญของภาคตะวันออก ทำให้การตัดสินใจด้านการพัฒนามีความเชื่อมโยงกับเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ สังคม และสุขภาพของประชาชนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้การพัฒนาในบริบทของชลบุรีจึงไม่ควรถูกมองเฉพาะในมิติของการเติบโตทางเศรษฐกิจหรือโครงสร้างพื้นฐาน แต่ต้องเป็นการพัฒนาที่ประชาชนสามารถดำรงชีวิตอยู่ในพื้นที่อย่างมีคุณภาพและมีสุขภาวะที่ดี โดย HIA สามารถเป็นหนึ่งในกระบวนการที่ช่วยนำข้อมูล ความรู้ และเสียงของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเข้าสู่กระบวนการตัดสินใจของพื้นที่
มหาวิทยาลัยบูรพา ชูบทบาท “พื้นที่กลางทางวิชาการ” ของภาคตะวันออก
• รองศาสตราจารย์ ดร.วัชรินทร์ กาสลัก อธิการบดีมหาวิทยาลัยบูรพา เน้นย้ำบทบาทของมหาวิทยาลัยในฐานะมหาวิทยาลัยหลักของภาคตะวันออก ที่มิได้ทำหน้าที่เพียงผลิตองค์ความรู้ แต่ต้องเชื่อมองค์ความรู้และหลักฐานเชิงประจักษ์เข้ากับโจทย์จริงของพื้นที่ รวมถึงเชื่อมภาครัฐ ภาคอุตสาหกรรม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคประชาสังคม และประชาชนเข้าด้วยกัน การจัด HIA Forum ที่บางแสนจึงมีนัยสำคัญ เนื่องจากภาคตะวันออกเป็นพื้นที่ซึ่งการพัฒนาอุตสาหกรรม การขยายตัวของเมือง ระบบนิเวศชายฝั่ง และวิถีชีวิตของประชาชนดำรงอยู่ร่วมกันอย่างใกล้ชิด ทำให้เป็นพื้นที่สำคัญสำหรับการพัฒนาและประยุกต์ใช้ HIA บนฐานข้อมูลจริง
สช. ชี้ HIA ต้องก้าวจาก “การประเมิน” สู่ “ระบบเฝ้าระวัง”
• นายแพทย์สุเทพ เพชรมาก เลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ กล่าวถึงหนึ่งในสาระสำคัญของ HIA Forum 2026 คือปาฐกถาพิเศษ “พลังเครือข่าย HIA: ก้าวสู่ระบบและกลไกการเฝ้าระวังผลกระทบด้านสุขภาพที่เข้มแข็งและยั่งยืน” โดยนายแพทย์สุเทพ เพชรมาก เลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ ซึ่งเสนอทิศทางสำคัญในการยกระดับจาก “การประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ” ไปสู่ “ระบบเฝ้าระวังผลกระทบด้านสุขภาพ”เหตุผลสำคัญคือความเสี่ยงด้านสุขภาพในปัจจุบันมีความซับซ้อนมากขึ้น ทั้งความเสี่ยงสะสมจากหลายกิจกรรม ความเสี่ยงที่ข้ามพรมแดน และความเสี่ยงที่เปลี่ยนแปลงไปตามเวลาโดยเฉพาะจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การประเมินก่อนเริ่มโครงการเพียงครั้งเดียวจึงอาจไม่เพียงพอ ระบบ HIA ในอนาคตจำเป็นต้องเชื่อมโยงข้อมูลจากหลายแหล่ง มีเครื่องมือที่พื้นที่สามารถใช้ได้จริง และมีความต่อเนื่องในเชิงระบบและสถาบัน
กรมอนามัย ดัน HIA สู่ท้องถิ่น เชื่อม “Healthy City” ให้สุขภาพอยู่ในทุกการตัดสินใจของเมือง
• นายแพทย์นเรศฤทธิ์ ขัดธะสีมา รองอธิบดีกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข เน้นการนำแนวคิด HIA ไปสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่ โดยเฉพาะการเชื่อมกับการขับเคลื่อน “เมืองสุขภาพดี” หรือ Healthy City เพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสามารถบูรณาการสุขภาพเข้าไปในนโยบาย การบริหารจัดการเมือง และการจัดการปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพ ในปีงบประมาณ 2569 กรมอนามัยตั้งเป้าขับเคลื่อนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสู่เมืองสุขภาพดี 777 แห่ง และสามารถขับเคลื่อนได้ 935 แห่ง หรือมากกว่าร้อยละ 120 ของเป้าหมาย โดยมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้รับการรับรองเมืองสุขภาพดีรวม 375 แห่ง แบ่งเป็นระดับทอง 75 แห่ง ระดับเงิน 82 แห่ง และระดับทองแดง 218 แห่ง สะท้อนบทบาทสำคัญของท้องถิ่นในการเปลี่ยนนโยบายด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อมให้เกิดผลในชีวิตจริงของประชาชน
เวทีวิชาการกว่า 1,200 คน 94 ผลงาน พร้อมวัด Carbon Footprint ของการจัดงาน
• รองศาสตราจารย์ ดร.โกวิท สุวรรณหงษ์ คณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา กล่าวว่า HIA Forum 2026 ได้รวบรวมผู้แทนจากภาครัฐ สถาบันการศึกษา องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคเอกชน ภาคอุตสาหกรรม ภาคประชาสังคม นักวิชาการ นักวิจัย นิสิต นักศึกษา และประชาชน ไม่น้อยกว่า 1,200 คน พร้อมผลงานวิชาการรวม 94 ผลงาน แบ่งเป็น Oral Presentation 60 ผลงาน และ Poster Presentation 34 ผลงาน ตลอดสองวันมีทั้งปาฐกถาพิเศษ การบรรยาย การเสวนา การนำเสนอผลงานวิชาการ นิทรรศการ และการแลกเปลี่ยนบทเรียนจากพื้นที่ ครอบคลุมประเด็น Climate Crisis การพัฒนาเมืองในพื้นที่ EEC การจัดการความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม สุขภาพชุมชน อาชีวอนามัยและความปลอดภัย เทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม อุตสาหกรรมสีเขียว ตลอดจนระบบสุขภาพและการพัฒนาท้องถิ่นที่ยั่งยืน อีกหนึ่งจุดเด่นคือการนำแนวคิดความยั่งยืนมาใช้กับการจัดประชุมเอง โดยมีการประเมิน Event Carbon Footprint เพื่อประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากกิจกรรมของงาน และใช้ข้อมูลเป็นฐานสำหรับพัฒนารูปแบบการจัดประชุมที่ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในอนาคต
ปิดเวทีด้วย “ปฏิญญาบางแสน” จากองค์ความรู้สู่ข้อเสนอเชิงนโยบาย
จุดสำคัญของการประชุมในวันสุดท้ายคือการถอดบทเรียนจากเครือข่ายศูนย์วิชาการ HIA ทั้ง 6 แห่ง และการประกาศเจตนารมณ์ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย “ปฏิญญาบางแสนว่าด้วยการขับเคลื่อนการประเมินผลกระทบด้านสุขภาพจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate-HIA) เพื่อท้องถิ่นไทย พ.ศ. 2569”
ปฏิญญาดังกล่าวสะท้อนเจตนารมณ์ร่วมในการนำ HIA ไปเชื่อมกับโจทย์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการบริหารจัดการของท้องถิ่น เพื่อให้สุขภาพของประชาชนเป็นส่วนหนึ่งของการตัดสินใจด้านการพัฒนา ตั้งแต่การวางแผน การดำเนินงาน ไปจนถึงการติดตามและเฝ้าระวังผลกระทบในระยะยาว
HIA Forum 2026 จึงมิได้สิ้นสุดเพียงการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ภายในห้องประชุม แต่เป็นการเชื่อม “วิชาการ–นโยบาย–พื้นที่–ประชาชน” เข้าด้วยกัน เพื่อขยับ HIA จากการเป็นเครื่องมือประเมินไปสู่กลไกการพัฒนาที่ช่วยให้เมือง อุตสาหกรรม และชุมชนสามารถเติบโตไปพร้อมกับสุขภาวะของประชาชนอย่างยั่งยืน
